دریافت ابلاغیه‌ای با موضوع «ادای توضیح به عنوان مطلع» در سامانه ثنا ممکن است باعث نگرانی شود؛ به‌خصوص زمانی که شخص هیچ شکایتی ثبت نکرده و تصور می‌کند ارتباطی با پرونده قضایی ندارد. اولین سؤالی که در چنین شرایطی مطرح می‌شود این است که آیا دریافت این ابلاغیه به معنی متهم بودن است و اگر در تاریخ تعیین‌شده حاضر نشویم، ممکن است حکم جلب صادر شود؟
ادای توضیح به عنوان مطلع یعنی مرجع قضایی تشخیص داده است که شما احتمالاً اطلاعاتی درباره یک موضوع یا پرونده دارید و شنیدن توضیحاتتان می‌تواند به روشن شدن حقیقت کمک کند. این احضار به‌خودی‌خود به معنی متهم بودن یا اثبات جرمی علیه شما نیست.
بااین‌حال، حضور در مرجع قضایی را نباید بی‌اهمیت دانست. مطابق ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، عدم حضور شاهد یا مطلع بدون عذر موجه می‌تواند به جلب او منجر شود. در ادامه توضیح می‌دهیم این ابلاغیه دقیقاً چه معنایی دارد، در چه شرایطی ممکن است دستور جلب صادر شود و پس از دریافت آن چه اقداماتی باید انجام داد.
ادای توضیح به عنوان مطلع یعنی چه؟
در پرونده‌های کیفری، مقام قضایی برای روشن شدن موضوع ممکن است علاوه بر شاکی و متهم، از اشخاص دیگری نیز تحقیق کند. بعضی افراد مستقیماً وقوع یک اتفاق را مشاهده کرده‌اند و برخی دیگر اطلاعاتی دارند که می‌تواند به بررسی پرونده کمک کند.
به شخصی که درباره موضوع مورد رسیدگی اطلاعات مرتبطی دارد و برای بیان آن اطلاعات دعوت می‌شود، مطلع گفته می‌شود.
برای مثال، فرض کنید در یک ساختمان اختلافی رخ داده و موضوع به طرح شکایت کیفری منجر شده است. مدیر ساختمان ممکن است شاهد مستقیم درگیری نبوده باشد، اما درباره زمان ورود و خروج افراد، دوربین‌های ساختمان یا اتفاقات قبل و بعد از حادثه اطلاعاتی داشته باشد. در چنین شرایطی امکان دارد برای ارائه توضیح به عنوان مطلع احضار شود.
بنابراین لازم نیست شخص حتماً شاهد مستقیم یک جرم بوده باشد تا مرجع قضایی ارائه توضیحات او را ضروری تشخیص دهد.
بر اساس ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، بازپرس می‌تواند به تشخیص خود، با معرفی شاکی، به درخواست متهم یا بر اساس اعلام مقامات مربوط، اشخاصی را که تحقیق از آن‌ها برای روشن شدن موضوع ضروری است احضار کند.
چرا برای من ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع آمده است؟
دریافت این ابلاغیه می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. ممکن است نام شما در اظهارات یکی از طرفین پرونده مطرح شده باشد یا مرجع قضایی تشخیص داده باشد که اطلاعات شما در بررسی یک موضوع مؤثر است.
برای نمونه، ممکن است:
- هنگام وقوع یک درگیری یا حادثه در محل حضور داشته باشید.
- یکی از طرفین پرونده شما را به‌عنوان فرد آگاه به موضوع معرفی کرده باشد.
- درباره یک معامله، پرداخت وجه، مکالمه یا ارتباط میان افراد اطلاعاتی داشته باشید.
- مسئولیت نگهداری مدارک یا اطلاعاتی مرتبط با پرونده را بر عهده داشته باشید.
- بازپرس برای روشن شدن بخشی از ماجرا، شنیدن توضیحات شما را ضروری بداند.
وجود نام شما در پرونده لزوماً به معنی مطرح شدن اتهام علیه شما نیست. علت دقیق احضار باید با توجه به مفاد ابلاغیه و شرایط همان پرونده بررسی شود.
آیا ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع به معنی شکایت از من است؟
خیر. دریافت ابلاغیه برای ادای توضیح به عنوان مطلع، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که شخصی از شما شکایت کرده یا در جایگاه متهم قرار گرفته‌اید.
در یک پرونده کیفری، اشخاص مختلف ممکن است برای تکمیل تحقیقات احضار شوند. حضور آنان می‌تواند صرفاً برای ارائه اطلاعات درباره موضوعی باشد که به شاکی یا متهم مربوط است.
البته عنوان درج‌شده در ابلاغیه نباید باعث شود شخص نسبت به ماهیت پرونده بی‌توجه باشد. اگر می‌دانید اختلاف یا اتفاقی وجود داشته که احتمال ارتباط شما با آن مطرح است، بهتر است پیش از حضور، وضعیت را از نظر حقوقی بررسی کنید.
نکته مهم این است که میان «احضار برای ارائه اطلاعات» و «احضار به عنوان متهم» تفاوت قانونی وجود دارد. این تفاوت به‌ویژه در ماده ۲۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری اهمیت پیدا می‌کند.
اگر برای ادای توضیح به عنوان مطلع نرویم چه می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین سؤالات اشخاصی که چنین ابلاغیه‌ای دریافت می‌کنند این است که اگر به دادسرا مراجعه نکنند، چه اتفاقی می‌افتد.
پاسخ این است که عدم حضور مطلع می‌تواند پیامد قانونی داشته باشد و در شرایط مقرر، به صدور دستور جلب منجر شود.
طبق تبصره یک ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر شاهد یا مطلع برای عدم حضور خود عذر موجهی نداشته باشد، جلب می‌شود. اما اگر عذر موجه ارائه کند و بازپرس آن را بپذیرد، دوباره احضار خواهد شد و در صورت عدم حضور بعدی، امکان جلب وجود دارد.
بنابراین نباید تصور کرد که احضار به عنوان مطلع صرفاً یک دعوت اختیاری است و می‌توان بدون اطلاع دادن به مرجع قضایی از حضور خودداری کرد.
آیا برای جلب مطلع باید ابتدا چند بار احضاریه ارسال شود؟
خیر؛ الزام قانونی عامی وجود ندارد که شاهد یا مطلع حتماً چند بار احضار شود و فقط پس از آن امکان جلب وجود داشته باشد.
بر اساس ماده ۲۰۴، اگر شخص بدون عذر موجه حاضر نشود، امکان جلب وجود دارد. در مقابل، اگر عذر موجه داشته باشد و بازپرس آن را بپذیرد، احضار مجدد پیش‌بینی شده است.
به همین دلیل، تکیه بر این تصور که «بار اول اتفاقی نمی‌افتد» می‌تواند اشتباه باشد.
آیا جلب مطلع به معنی بازداشت یا محکومیت است؟
خیر. باید میان جلب برای حضور در مرجع قضایی، بازداشت و محکومیت کیفری تفاوت قائل شد. در موضوع احضار شاهد یا مطلع، جلب می‌تواند برای فراهم کردن امکان حضور شخص و انجام تحقیقات باشد. صرف صدور دستور جلب به دلیل عدم حضور، به معنی اثبات جرم یا محکومیت کیفری شخص نیست.
البته اگر در جریان رسیدگی، دلایل تازه‌ای علیه شخص مطرح شود، وضعیت حقوقی او باید مطابق مقررات مربوط به متهم بررسی شود.
اگر عذر موجه داشته باشیم و نتوانیم در دادسرا حاضر شویم چه کنیم؟
گاهی شخص به دلیل بیماری، بستری شدن، شرایط اضطراری یا مانع جدی دیگری امکان حضور در تاریخ تعیین‌شده را ندارد.
در چنین وضعیتی، بهتر است پیش از فرا رسیدن زمان حضور، موضوع را از مسیر رسمی به مرجع احضارکننده اطلاع دهد و مدارک مربوط به علت عدم حضور را ارائه کند.
برای مثال، اگر شخص به علت بیماری قادر به مراجعه نیست، بهتر است مدارک پزشکی مرتبط را نگه دارد و موضوع را با شعبه رسیدگی‌کننده مطرح کند. بااین‌حال، صرف ادعای بیماری یا داشتن مشغله شخصی به معنی پذیرفته شدن عذر نیست. تشخیص موجه بودن عذر با مقام قضایی مربوط است.
همچنین طبق ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی کیفری، در مواردی مانند بیماری یا کهولت سن که شاهد یا مطلع نمی‌تواند حاضر شود، امکان انجام تحقیق در محل حضور او با رعایت شرایط قانونی پیش‌بینی شده است.
پس اگر واقعاً امکان مراجعه ندارید، به‌جای نادیده گرفتن ابلاغیه، موضوع را مستند و به‌موقع با مرجع قضایی مطرح کنید.
تفاوت مطلع، شاهد و متهم در پرونده کیفری چیست؟
یکی از دلایل نگرانی افراد، تفاوت نداشتن این اصطلاحات در ذهن آنان است. درحالی‌که از نظر حقوقی، جایگاه هر شخص در پرونده اهمیت دارد.
مطلع کیست؟
مطلع شخصی است که اطلاعات مرتبطی درباره موضوع پرونده دارد و مرجع قضایی برای روشن شدن واقعیت از او توضیح می‌خواهد.
اطلاعات مطلع ممکن است حاصل مشاهده مستقیم، شنیدن مطالب یا آگاهی از برخی شرایط مرتبط با موضوع باشد. ارزش این اطلاعات و نحوه استفاده از آن‌ها با توجه به نوع اظهارات و سایر دلایل پرونده ارزیابی می‌شود.
شاهد کیست؟
شاهد شخصی است که درباره یک واقعه یا موضوع مورد رسیدگی شهادت می‌دهد. پذیرش شهادت به‌عنوان دلیل قانونی، تابع شرایط مقرر در قوانین است.
بنابراین هر اطلاعاتی الزاماً در جایگاه شهادت شرعی قرار نمی‌گیرد، هرچند ممکن است در بررسی موضوع پرونده اهمیت داشته باشد.
متهم کیست؟
متهم شخصی است که اتهام ارتکاب جرم متوجه او شده و رسیدگی به آن باید با رعایت حقوق قانونی متهم صورت گیرد.
تفاوت مهم این است که احضار شخص به عنوان مطلع، به‌خودی‌خود او را در جایگاه متهم قرار نمی‌دهد.
آیا ممکن است مطلع بعداً متهم شود؟
بله، چنین احتمالی در برخی پرونده‌ها وجود دارد؛ اما قانون برای آن تشریفات مشخصی پیش‌بینی کرده است.
ماده ۲۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر می‌کند که نمی‌توان به شخصی که به عنوان متهم احضار نشده است، مانند شاهد یا مطلع، تفهیم اتهام کرد. اگر شخص پس از تحقیق در مظان اتهام قرار بگیرد، باید مطابق مقررات و برای وقت دیگری به عنوان متهم احضار شود.
برای روشن شدن موضوع، فرض کنید شخصی در پرونده‌ای درباره یک معامله مشکوک به عنوان مطلع حاضر شده است. اگر توضیحات او یا سایر مدارک، احتمال دخالت وی در رفتار مجرمانه را مطرح کند، مرجع قضایی باید مقررات مربوط به احضار و حقوق متهم را رعایت کند.
این موضوع به معنای آن نیست که هر مطلعی در معرض متهم شدن قرار دارد. صرف اطلاع داشتن از یک اتفاق یا ارتباط با طرفین پرونده، برای اثبات جرم کافی نیست.
بااین‌حال، اگر موضوع پرونده به اقدامات شخصی شما نیز ارتباط دارد، مشورت حقوقی پیش از ارائه توضیحات می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
بعد از دریافت ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع چه کار کنیم؟
بهترین اقدام این است که بدون نگرانی بی‌مورد و بدون بی‌توجهی به ابلاغیه، موضوع را مرحله‌به‌مرحله بررسی کنید.
۱. اصالت ابلاغیه را بررسی کنید
اگر پیامکی درباره ابلاغیه قضایی دریافت کرده‌اید، از طریق درگاه رسمی خدمات الکترونیک قضایی و حساب کاربری خود در سامانه ابلاغ، متن ابلاغیه را مشاهده کنید.
برای مشاهده ابلاغیه به لینک‌های ناشناس ارسال‌شده در پیامک‌ها اعتماد نکنید و اطلاعات هویتی یا بانکی خود را در سایت‌های نامعتبر وارد نکنید.
۲. مرجع قضایی و تاریخ حضور را بخوانید
نام شعبه، مرجع رسیدگی، محل مراجعه، تاریخ و ساعت حضور و موضوع درج‌شده در ابلاغیه را دقیق بررسی کنید.
اگر ابلاغیه حاوی دستور یا توضیح خاصی است، همان موارد را مبنای اقدام قرار دهید.
۳. اطلاعات مرتبط با موضوع را مرور کنید
اگر می‌دانید احضار به چه موضوعی مربوط است، پیش از مراجعه وقایع را برای خود مرور کنید.
تاریخ‌ها، اسامی و ترتیب اتفاقات را تا حد امکان به خاطر بیاورید. هدف این نیست که روایت از پیش ساخته‌شده‌ای آماده کنید؛ بلکه بهتر است هنگام ارائه توضیح، اطلاعات واقعی را با دقت بیان کنید.
۴. مدارک احتمالی را نگه دارید
اگر پیام، رسید، مکاتبه، قرارداد یا مدرکی دارید که ممکن است به روشن شدن موضوع کمک کند، آن را حذف یا دست‌کاری نکنید.
در صورت نیاز و با توجه به مفاد ابلاغیه، درباره نحوه ارائه مدارک از مرجع قضایی سؤال کنید.
۵. در صورت وجود مانع جدی، موضوع را اطلاع دهید
اگر در زمان تعیین‌شده امکان حضور ندارید، علت را به مرجع مربوط اعلام کنید و مدارک پشتیبان را ارائه دهید.
پذیرش عذر، تصمیم مقام قضایی است و نباید بدون دریافت پاسخ مناسب فرض کنید حضور شما منتفی شده است.
در جلسه ادای توضیح به عنوان مطلع چه اتفاقی می‌افتد؟
در مرحله تحقیقات مقدماتی، بازپرس برای دریافت اطلاعات از شهود و مطلعان مقررات مشخصی را رعایت می‌کند.
بر اساس ماده ۲۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری، تحقیق از هر شاهد یا مطلع اصولاً به‌صورت جداگانه و بدون حضور متهم انجام می‌شود. البته در موارد ضروری، تحقیق مجدد یا مواجهه نیز با رعایت مقررات امکان‌پذیر است.
در آغاز تحقیق ممکن است درباره مشخصات هویتی، نشانی، شغل، رابطه با طرفین پرونده و اطلاعات مرتبط سؤال شود.
سپس از شخص درخواست می‌شود آنچه را درباره موضوع می‌داند بیان کند.
طبق مواد ۲۱۰ و ۲۱۱ این قانون، سوگند شهود و مطلعان و شرایط استماع اظهارات اشخاصی که واجد شرایط شهادت نیستند، مقررات جداگانه‌ای دارد.
اظهارات نیز در صورت‌جلسه ثبت می‌شود و مطابق ماده ۲۱۲، متن صورت‌جلسه برای شخص قرائت شده و موضوع امضا یا اثر انگشت مطرح می‌شود.
هنگام ارائه توضیحات چه نکاتی را رعایت کنیم؟
بهتر است میان آنچه شخص مستقیماً دیده یا شنیده و مطالبی که از دیگران نقل می‌کند تفاوت روشنی وجود داشته باشد.
اگر درباره موضوعی اطلاع ندارید، همان را بیان کنید. اگر تاریخ دقیق واقعه را به خاطر نمی‌آورید، لازم نیست زمان مشخصی را حدس بزنید.
همچنین پیش از امضای صورت‌جلسه، از درست بودن مطالب ثبت‌شده مطمئن شوید. اگر بخشی از اظهارات شما اشتباه نوشته شده یا نیاز به توضیح دارد، موضوع را همان‌جا مطرح کنید.
ارائه اطلاعات دقیق و صادقانه، مهم‌تر از تلاش برای موافقت با گفته‌های یکی از طرفین پرونده است.
آیا مطلع می‌تواند از پاسخ دادن به سؤالات خودداری کند؟
نمی‌توان برای این سؤال یک پاسخ یکسان در تمام شرایط ارائه کرد.
شاهد و مطلع برای کمک به روشن شدن موضوع احضار می‌شوند و قانون برای تحقیق از آنان تشریفاتی مقرر کرده است. بااین‌حال، شخص نباید چیزی را که از آن اطلاع ندارد به‌عنوان واقعیت بیان کند یا برای پاسخ دادن، مطالبی را حدس بزند.
اگر سؤال‌ها به نحوی است که احتمال می‌دهید پاسخ آن‌ها به طرح اتهام علیه خودتان مرتبط باشد، موضوع نیازمند بررسی حقوقی دقیق‌تری است. در چنین شرایطی بهتر است درباره حقوق و وضعیت قانونی خود مشورت تخصصی بگیرید.
همچنین طبق ماده ۲۱۳، مقام قضایی نمی‌تواند بدون رعایت تشریفات قانونی مربوط به متهم، شخص احضارشده به عنوان مطلع را در همان جایگاه مورد تفهیم اتهام قرار دهد.
آیا برای ادای توضیح به عنوان مطلع می‌توان با وکیل مشورت کرد؟
بله. شخصی که ابلاغیه ادای توضیح دریافت کرده است، می‌تواند پیش از حضور درباره مفاد ابلاغیه، وضعیت پرونده و آثار احتمالی اظهارات خود با وکیل دادگستری مشورت کند.
البته شرایط حضور وکیل در جلسه تحقیق از شاهد یا مطلع را نباید با مقررات حضور وکیل برای متهم یکسان دانست؛ نحوه حضور در جلسه باید با توجه به مقررات مربوط و نظر مرجع رسیدگی بررسی شود.
مشورت با وکیل به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که شخص درباره علت احضار اطلاع کافی ندارد، با یکی از طرفین پرونده اختلاف قبلی داشته یا احتمال می‌دهد بخشی از موضوع به اقدامات خود او مربوط باشد.
برای آشنایی بیشتر با مراحل رسیدگی کیفری و خدمات حقوقی مرتبط، می‌توانید صفحه وکیل کیفری در کرج را نیز مطالعه کنید.
آیا امکان ادای توضیح به عنوان مطلع به‌صورت غیرحضوری وجود دارد؟
در بعضی شرایط، قانون امکان تحقیق الکترونیکی را پیش‌بینی کرده است.
بر اساس تبصره دو ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر دلیل پرونده منحصر به شهادت شهود و مطلعان نباشد، تحقیق از آنان می‌تواند با رعایت مقررات دادرسی الکترونیکی به‌صورت الکترونیکی انجام شود.
همچنین ماده ۲۱۶ در شرایط خاص، مانند بیماری یا ناتوانی ناشی از کهولت سن، انجام تحقیق در محل حضور شاهد یا مطلع را پیش‌بینی کرده است.
اما این مقررات به معنی اختیار شخص برای تبدیل یک‌طرفه جلسه حضوری به تماس تلفنی یا ارسال پیام نیست. اگر امکان حضور ندارید، باید درخواست خود را از مسیر قانونی مطرح کنید و منتظر تصمیم مرجع مربوط باشید.
اگر از طرف یکی از طرفین پرونده تهدید شویم چه کنیم؟
گاهی فردی که به عنوان شاهد یا مطلع احضار شده است، نگران واکنش شاکی، متهم یا اطرافیان آنان است. قانون برای چنین شرایطی مقررات حمایتی دارد.
طبق ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر خطر جانی، حیثیتی یا ضرر مالی برای شاهد یا مطلع یا خانواده آنان وجود داشته باشد و دریافت اظهارات ضروری باشد، بازپرس می‌تواند با رعایت شرایط قانونی تدابیری مانند جلوگیری از مواجهه حضوری، حفاظت از اطلاعات هویتی یا استفاده از شیوه‌های خاص استماع اظهارات را اتخاذ کند.
اگر با تهدید جدی مواجه هستید، موضوع را به مرجع قضایی اطلاع دهید و مدارک مرتبط با تهدید را حفظ کنید. نباید تصور کرد که هر شخصی با درخواست خود به‌طور خودکار مشمول تمام تدابیر حفاظتی می‌شود؛ اجرای این اقدامات تابع شرایط قانونی و تصمیم مرجع مربوط است.
آیا هزینه رفت‌وآمد مطلع به دادسرا پرداخت می‌شود؟
بعضی افراد برای حضور در مرجع قضایی ناچار به سفر، تعطیل کردن محل کار یا تحمل هزینه می‌شوند.
ماده ۲۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری برای هزینه ایاب‌وذهاب و در شرایط مقرر، ضرر و زیان ناشی از ترک شغل شاهد یا مطلع، مقرراتی در نظر گرفته است.
تعیین هزینه‌ها و مسئول پرداخت آن‌ها به شرایط پرونده، درخواست شخص و تصمیم بازپرس بستگی دارد.
بنابراین اگر حضور در مرجع قضایی موجب هزینه قابل‌توجه یا ترک کار شما می‌شود، می‌توانید موضوع را از طریق قانونی مطرح کنید؛ اما پرداخت هزینه در همه پرونده‌ها به‌صورت خودکار و بدون بررسی انجام نمی‌شود.
چند اشتباه رایج بعد از دریافت ابلاغیه مطلع
بعضی اقدامات نادرست می‌توانند حتی در شرایطی که شخص فقط مطلع پرونده است، مشکلات بیشتری ایجاد کنند.
یکی از اشتباهات رایج، بی‌توجهی به ابلاغیه به این دلیل است که شخص تصور می‌کند متهم نیست و نیازی به حضور ندارد. همان‌طور که توضیح داده شد، عدم حضور بدون عذر موجه می‌تواند پیامد قانونی داشته باشد.
اشتباه دیگر، هماهنگ کردن اظهارات با یکی از طرفین پرونده است. مطلع باید اطلاعات واقعی خود را بیان کند و از ارائه مطالب ساختگی یا تحریف‌شده خودداری کند.
همچنین حذف پیام‌ها، تغییر مدارک، امضای صورت‌جلسه بدون بررسی و ارائه توضیح درباره موضوعاتی که شخص از آن‌ها اطلاع ندارد، می‌تواند مشکلات تازه‌ای ایجاد کند.
راه مناسب این است که ابلاغیه دقیق بررسی شود، اطلاعات موجود حفظ شود و شخص در صورت نیاز، پیش از حضور از راهنمایی حقوقی استفاده کند.
سؤالات متداول درباره ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع
آیا ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع سابقه کیفری ایجاد می‌کند؟
خیر. صرف دریافت ابلاغیه یا حضور برای ارائه اطلاعات، به معنی محکومیت کیفری نیست و به‌خودی‌خود سابقه محکومیت کیفری ایجاد نمی‌کند.
آیا ممکن است در اولین نوبت عدم حضور، مطلع جلب شود؟
بله. طبق تبصره یک ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، عدم حضور بدون عذر موجه می‌تواند به جلب منجر شود و الزام عمومی به چند بار احضار پیش از جلب وجود ندارد.
اگر هیچ اطلاعی از موضوع پرونده نداشته باشیم چه کنیم؟
در زمان حضور، نداشتن اطلاع را صادقانه بیان کنید. نباید برای پاسخ دادن، مطلبی را حدس بزنید یا اطلاعاتی را که از صحت آن مطمئن نیستید به‌عنوان واقعیت مطرح کنید.
آیا احضار به عنوان مطلع یعنی کسی از من شکایت کرده است؟
خیر. ممکن است نام شما به‌عنوان فرد آگاه به موضوع مطرح شده باشد. برای تشخیص وضعیت دقیق، باید مفاد ابلاغیه و شرایط پرونده بررسی شود.
آیا مطلع ممکن است بعداً متهم شود؟
اگر در جریان رسیدگی دلایلی برای توجه اتهام به شخص مطرح شود، امکان تغییر وضعیت او وجود دارد. بااین‌حال، مطابق ماده ۲۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری، باید تشریفات احضار شخص به عنوان متهم برای وقت دیگری رعایت شود.
آیا می‌توان به جای حضور در دادسرا، توضیحات را تلفنی ارائه داد؟
صرف درخواست شخص برای ارائه توضیح تلفنی کافی نیست. در موارد قانونی امکان تحقیق الکترونیکی یا تحقیق در محل وجود دارد، اما انجام آن وابسته به شرایط پرونده و تصمیم مرجع قضایی است.
آیا اگر مطلع بیمار باشد باز هم باید در دادسرا حاضر شود؟
اگر بیماری مانع واقعی حضور است، باید موضوع به همراه مدارک مرتبط به مرجع قضایی اعلام شود. پذیرش عذر با مقام قضایی است و در شرایط مقرر، امکان تحقیق در محل نیز وجود دارد.
آیا مطلع باید صورت‌جلسه را امضا کند؟
اظهارات شاهد و مطلع مطابق مقررات ثبت و برای آنان قرائت می‌شود. ماده ۲۱۲ قانون آیین دادرسی کیفری نحوه امضا یا اثر انگشت و ثبت موارد امتناع از امضا را مشخص کرده است. بهتر است پیش از امضا، متن صورت‌جلسه به‌دقت بررسی شود.
جمع‌بندی؛ بعد از دریافت ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع چه اقدامی انجام دهیم؟
ابلاغیه ادای توضیح به عنوان مطلع به این معنی است که مرجع قضایی برای روشن شدن موضوع یک پرونده، ارائه اطلاعات شما را ضروری تشخیص داده است. این ابلاغیه به‌خودی‌خود به معنی متهم بودن یا محکومیت کیفری نیست.
بااین‌حال، حضور در زمان مقرر اهمیت دارد؛ زیرا مطابق ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، عدم حضور بدون عذر موجه ممکن است به جلب منجر شود.
پس از دریافت ابلاغیه، ابتدا اصالت آن را بررسی کنید، تاریخ و محل حضور را بخوانید، مدارک مرتبط را حفظ کنید و در صورت وجود عذر موجه، موضوع را به‌موقع اطلاع دهید.
اگر علت احضار را نمی‌دانید یا احتمال می‌دهید موضوع پرونده به اقدامات شخصی شما نیز مرتبط باشد، بهتر است پیش از ارائه توضیحات، وضعیت حقوقی خود را بررسی کنید.
بدون دیدگاه